www.TheSeaNation.gr

H νέα ετήσια έκθεση της CLIA για τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες και πρακτικές του κλάδου καταγράφει αξιοσημείωτη πρόοδο προς τη βιωσιμότητα

H Διεθνής Ένωση Εταιρειών Κρουαζιέρας (CLIA), η ηγετική φωνή της παγκόσμιας βιομηχανίας κρουαζιέρας, δημοσίευσε σήμερα την ετήσια Έκθεση Περιβαλλοντικών Τεχνολογιών και Πρακτικών (ΕΤΡ) της παγκόσμιας βιομηχανίας κρουαζιέρας.
Η έκθεση της CLIA δημοσιεύεται κάθε χρόνο από το 2018 και αποτελεί τη μοναδική πηγή δεδομένων σε ολόκληρο τον κλάδο που καταγράφει συστηματικά, σε ετήσια βάση, τα στοιχεία του στόλου σχετικά με την υιοθέτηση περιβαλλοντικών τεχνολογιών και πρακτικών, καλύπτοντας περισσότερο από το 90% της παγκόσμιας επιβατικής χωρητικότητας της κρουαζιέρας.
Η φετινή έκθεση καταγράφει συνεχή και μετρήσιμη πρόοδο από τις εταιρείες κρουαζιέρας-μέλη της CLIA στην υιοθέτηση περιβαλλοντικών τεχνολογιών και πρακτικών: από τις δοκιμές και πιλοτικές εφαρμογές βιοκαυσίμων, έως την επέκταση της δυνατότητας παράκτιας ενεργειακής υποστήριξης, την ενίσχυση της ευελιξίας ως προς τα καύσιμα, τη μεγιστοποίηση των μέτρων ενεργειακής αποδοτικότητας, τη χρήση προηγμένων συστημάτων επεξεργασίας λυμάτων, την αύξηση της παραγωγής πόσιμου νερού εν πλω και την εφαρμογή άλλων περιβαλλοντικών πρακτικών.
«Χρόνο με τον χρόνο, τα στοιχεία δείχνουν ότι οι εταιρείες κρουαζιέρας συνεχίζουν να επενδύουν στις τεχνολογίες, τα καύσιμα και τις επιχειρησιακές δυνατότητες που καθιστούν τον παγκόσμιο στόλο κρουαζιέρας πιο αποδοτικό και τον προετοιμάζουν για το μέλλον», δήλωσε ο Bud Darr, Εκτελεστικός Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της CLIA. «Η πρόοδος που αποτυπώνεται σε αυτήν την έκθεση είναι αποτέλεσμα διαρκών επενδύσεων και καινοτομίας από τις εταιρείες κρουαζιέρας παγκοσμίως – από πιο αποδοτικά πλοία και κινητήρες με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων έως τη δυνατότητα παράκτιας ενεργειακής υποστήριξης και τα προηγμένα περιβαλλοντικά συστήματα».
«Οι εταιρείες κρουαζιέρας συνεχίζουν να επενδύουν για την επίτευξη φιλόδοξων στόχων απανθρακοποίησης, κατασκευάζοντας πλοία που μπορούν να χρησιμοποιούν νέες ενεργειακές πηγές χαμηλότερων εκπομπών, παράλληλα με μια σειρά άλλων περιβαλλοντικών τεχνολογιών και πρακτικών», πρόσθεσε ο κος Darr. «Για να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό αυτών των επενδύσεων, θα χρειαστεί οι παραγωγοί καυσίμων, οι κυβερνήσεις, τα λιμάνια, οι πάροχοι ενέργειας και άλλοι εμπλεκόμενοι φορείς να συμβάλουν στη δημιουργία των συνθηκών που θα επιτρέψουν τη διαθεσιμότητα, σε μεγάλη κλίμακα, ασφαλών, ανταγωνιστικών ως προς την τιμή ανανεώσιμων καυσίμων και καυσίμων με χαμηλότερες εκπομπές, με την υποστήριξη των απαραίτητων υποδομών για τη διανομή τους».
Τα βασικά ευρήματα της φετινής έκθεσης περιλαμβάνουν:
Προφίλ στόλου
• Εταιρείες κρουαζιέρας-μέλη της CLIA:
Έως τον Αύγουστο του 2026, οι 45 εταιρείες κρουαζιέρας-μέλη της CLIA διαθέτουν συνολικά 327 πλοία και περίπου 692.000 κλίνες επιβατών, αντιπροσωπεύοντας περισσότερο από το 90% της παγκόσμιας χωρητικότητας της κρουαζιέρας.
• Πλοία που περιλαμβάνονται στην έκθεση ETP:
Η φετινή έκθεση αποτυπώνει τις περιβαλλοντικές τεχνολογίες που εφαρμόζονται σε πλοία των εταιρειών-μελών της CLIA σε λειτουργία έως το 2025, καλύπτοντας 297 κρουαζιερόπλοια, τα οποία αντιπροσωπεύουν το 96% των πλοίων-μελών της CLIA και το 98% της παγκόσμιας χωρητικότητας των μελών κατά τη διάρκεια του έτους.
• Προφίλ στόλου των μελών:
Η ανάλυση του υφιστάμενου στόλου των εταιρειών κρουαζιέρας-μελών της CLIA δείχνει ότι η πλειονότητα των κρουαζιερόπλοιων – 72% – είναι μικρού έως μεσαίου μεγέθους (<3.000 κλίνες επιβατών), με το ποσοστό των πλοίων ανά κατηγορία μεγέθους να παραμένει σχετικά ισορροπημένο έως το 2039, τελευταίο έτος του τρέχοντος βιβλίου παραγγελιών:
Κατηγορία πλοίου % πλοίων: 2026 % πλοίων: 2039
Μικρά πλοία (<1.000 κλίνες) 34.5% 33,6%
Μεσαία πλοία (1.000-3.000 κλίνες) 37,2% 34,6%
Μεγάλα πλοία (>3.000 κλίνες) 28,3% 31,8%
Μείωση εκπομπών και επιχειρησιακή αποδοτικότητα
• Πλοία με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων:¹
Η τεχνολογία κινητήρων πολλαπλών καυσίμων παρέχει την απαιτούμενη ευελιξία καυσίμων ώστε να χρησιμοποιούνται καύσιμα μηδενικών και σχεδόν μηδενικών εκπομπών, καθώς αυτά καθίστανται διαθέσιμα σε μεγάλη κλίμακα, με ελάχιστες ή και καθόλου τροποποιήσεις στους κινητήρες.
o Ο αριθμός των πλοίων των εταιρειών-μελών της CLIA που διαθέτουν κινητήρες πολλαπλών καυσίμων και μπορούν να μεταβούν από συμβατικά σε καύσιμα μηδενικών και σχεδόν μηδενικών εκπομπών, τόσο εντός λιμένα όσο και εν πλω, έχει αυξηθεί από μόλις ένα πλοίο το 2018 σε 30 πλοία σήμερα.
o Με βάση το βιβλίο παραγγελιών του Αυγούστου 2026, προβλέπεται ότι 31 πλοία των μελών της CLIA με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων θα βρίσκονται σε λειτουργία έως το τέλος του 2026, ενώ 56 πλοία μελών της CLIA με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων είναι προγραμματισμένα να βρίσκονται σε λειτουργία έως το τέλος του 2030.
o Έως το 2039, προβλέπεται ότι θα βρίσκονται σε υπηρεσία 69 πλοία των μελών της CLIA με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων, συμπεριλαμβανομένων των 30 πλοίων που βρίσκονται σήμερα εν πλω και 39 επιπλέον πλοίων μελών της CLIA με δυνατότητα χρήσης πολλαπλών καυσίμων, τα οποία εξακολουθούν να είναι προγραμματισμένα για παράδοση.
• Υιοθέτηση εναλλακτικών καυσίμων, χαμηλότερης περιεκτικότητας σε θείο και χαμηλότερων εκπομπών:
Οι εταιρείες κρουαζιέρας συνεχίζουν να μειώνουν την εξάρτησή τους από το παραδοσιακό βαρύ μαζούτ (HFO), καθώς αναδύονται εναλλακτικές λύσεις καυσίμων χαμηλότερης περιεκτικότητας σε θείο και χαμηλότερων εκπομπών. Τα αποτελέσματα αυτά αποτυπώνουν τη συνολική επίδραση των πιο αποδοτικών πλοίων, λειτουργικών βελτιώσεων, σχεδιασμού δρομολογίων και συνεχιζόμενων επενδύσεων στην ευελιξία ως προς τα καύσιμα, ενώ παράλληλα αναδεικνύουν την ανάγκη για ασφαλή ναυτιλιακά καύσιμα μηδενικών και σχεδόν μηδενικών εκπομπών, διαθέσιμα σε μεγάλη κλίμακα.
o Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν υποβληθεί στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO) από τα επιβατηγά πλοία κρουαζιέρας², η χρήση βαρέως μαζούτ (HFO) από τις εταιρείες κρουαζιέρας μειώθηκε από 74,2% της δηλωθείσας χρήσης καυσίμων το 2019 σε 60,6% το 2024, ενώ η συνδυασμένη χρήση καυσίμων εκτός HFO — συμπεριλαμβανομένων ναυτιλιακού diesel/πετρελαίου, του μαζούτ πολύ χαμηλής και εξαιρετικά χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο, LNG και άλλων δηλωθέντων τύπων καυσίμων — αυξήθηκε από 25,8% σε 39,4%.
o Τα στοιχεία του IMO συνάδουν σε μεγάλο βαθμό με τα στοιχεία που συγκεντρώνει η CLIA στο πλαίσιο της έκθεσης ETP σχετικά με τη χρήση καυσίμων εκτός HFO από τις εταιρείες-μέλη, η οποία ανήλθε σε 40,3% το 2025.
o Ανάλυση των πιο πρόσφατων στοιχείων που έχουν υποβληθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια στη Θάλασσα (EMSA) μέσω της βάσης δεδομένων EU THETIS-MRV³ καταγράφει βελτίωση στους μέσους δείκτες απόδοσης ανά πλοίο για τα κρουαζιερόπλοια που δραστηριοποιούνται στην Ευρώπη. Από το 2018 έως το 2025, η μέση κατανάλωση καυσίμων ανά πλοίο που υποβάλλει στοιχεία καυσίμων και εκπομπών στη βάση δεδομένων EU-MRV μειώθηκε κατά περίπου 18,5%, ενώ οι μέσες εκπομπές CO₂ ανά πλοίο μειώθηκαν κατά περίπου 19,4%.
• Δυνατότητα παράκτιας ενεργειακής υποστήριξης (Onshore Power Supply-OPS):
Το OPS, γνωστό επίσης ως παράκτια ηλεκτροδότηση (Shoreside Electricity-SSE) ή cold ironing, επιτρέπει στα πλοία να απενεργοποιούν τους κινητήρες τους όταν βρίσκονται στο λιμάνι, όπου υπάρχει η απαραίτητη υποδομή για κρουαζιερόπλοια, και μπορεί να μειώσει σημαντικά τις εκπομπές κατά τον ελλιμενισμό, ανάλογα με το τοπικό ενεργειακό μείγμα. Η μείωση των εκπομπών μπορεί να φτάσει έως και το 98%, καλύπτοντας το σύνολο των εκπομπών, σύμφωνα με μελέτες λιμένων και ρυθμιστικών αρχών παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένης της Υπηρεσίας Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (US Environmental Protection Agency).
o Ο αριθμός των πλοίων των εταιρειών-μελών της CLIA που έχουν τη δυνατότητα σύνδεσης με OPS έχει υπερτριπλασιαστεί από το 2018, αυξάνοντας από 55 πλοία το 2018 (που αντιπροσώπευαν το 25% των πλοίων και το 27,9% της χωρητικότητας) σε 193 πλοία σήμερα (που αντιπροσωπεύουν το 65% των πλοίων και το 72,5% της δηλωθείσας χωρητικότητας).
o Επιπλέον, 47 πλοία είναι προγραμματισμένο να αναβαθμιστούν με συστήματα παράκτιας ηλεκτροδότησης, ενώ 39 νεότευκτα πλοία έχουν σχεδιαστεί ώστε να είναι εξοπλισμένα με την εν λόγω τεχνολογία.
o Έως το 2039, προβλέπεται ότι 279 πλοία (που αντιπροσωπεύουν το 74% των πλοίων και το 82% της χωρητικότητας) θα διαθέτουν δυνατότητα OPS, με βάση τα 193 πλοία που διαθέτουν σήμερα συστήματα παράκτιας ηλεκτροδότησης, τα 39 νεότευκτα πλοία που έχει προγραμματιστεί να τεθούν σε υπηρεσία με δυνατότητα OPS/SSE, και τα 47 πλοία που έχει προγραμματιστεί να αναβαθμιστούν.
o Σήμερα, 40 λιμένες παγκοσμίως στους οποίους προσεγγίζουν κρουαζιερόπλοια – λιγότερο από το 3% – διαθέτουν τουλάχιστον μία θέση ελλιμενισμού κρουαζιερόπλοιων με OPS. Οι προβλέψεις αυτές αναδεικνύουν τη συνεχιζόμενη επένδυση του κλάδου της κρουαζιέρας στην ετοιμότητα των πλοίων, ενώ η πλήρης αξιοποίηση του δυναμικού μείωσης των εκπομπών μέσω των συστημάτων OPS/SSE θα εξαρτηθεί από τη συνέχιση των επενδύσεων στις συμβατές λιμενικές και ενεργειακές υποδομές στους λιμένες προσέγγισης των κρουαζιερόπλοιων.
o Στο πλαίσιο των κανονισμών απανθρακοποίησης της ΕΕ Fit for 55, έως το 2030 οι κύριοι λιμένες στην Ευρώπη θα υποχρεούνται να διαθέτουν OPS, γεγονός που θα επιταχύνει περαιτέρω τις επενδύσεις σε λιμενικές υποδομές στην περιοχή.
o Για να δείτε τον χάρτη των λιμένων που διαθέτουν τουλάχιστον μία θέση ελλιμενισμού κρουαζιερόπλοιων με OPS, επισκεφθείτε αυτόν τον σύνδεσμο.
• Τεχνολογία επιλεκτικής καταλυτικής αναγωγής (Selective Catalytic Reduction–SCR):
Τα συστήματα SCR μειώνουν τις εκπομπές οξειδίων του αζώτου, βοηθώντας τα πλοία να πληρούν τα πρότυπα IMO Tier III για τις εκπομπές NOx.
o Ο αριθμός των πλοίων των εταιρειών-μελών της CLIA που διαθέτουν συστήματα SCR έχει αυξηθεί σημαντικά, από επτά πλοία το 2018 (που αντιπροσώπευαν το 3,2% της χωρητικότητας), σε 96 πλοία το 2026 (που αντιπροσωπεύουν το 32,3% των πλοίων και 27,6% της δηλωθείσας χωρητικότητας.
Συστήματα παραγωγής πόσιμου νερού και επεξεργασίας λυμάτων
• Παραγωγή πόσιμου νερού: Τα υπερσύγχρονα συστήματα επιτρέπουν στα περισσότερα κρουαζιερόπλοια των εταιρειών-μελών της CLIA να παράγουν το μεγαλύτερο μέρος των αναγκών τους σε νερό εν πλω, αντί να αντλούν νερό από λιμένες και προορισμούς όπου οι διαθέσιμοι υδάτινοι πόροι ενδέχεται να είναι περιορισμένοι. Αυτό επιτυγχάνεται μέσω μιας σειράς τεχνολογιών και πρακτικών, όπως η εξάτμιση του νερού (steam evaporation), η αντίστροφη ώσμωση (reverse osmosis), ο αερισμός (aeration) και άλλα συστήματα που συμβάλλουν στην εξοικονόμηση νερού.
o Σήμερα, 293 πλοία που αντιπροσωπεύουν το 98,7% των πλοίων που υπέβαλαν στοιχεία και το 99,9% της δηλωθείσας χωρητικότητας, έχουν τη δυνατότητα παραγωγής πόσιμου νερού εν πλω.
o 218 πλοία, που αντιπροσωπεύουν το 73,4% των πλοίων που υπέβαλαν στοιχεία και το 83,3% της δηλωθείσας χωρητικότητας , είναι σε θέση να καλύπτουν το 100% των αναγκών τους σε πόσιμο νερό εν πλω, γεγονός που σημαίνει ότι θεωρητικά μπορούν να λειτουργούν χωρίς ανεφοδιασμό σε νερό.
• Προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων (Advanced Wastewater Treatment Systems– AWTS)
Όλα τα κρουαζιερόπλοια των εταιρειών-μελών της CLIA που πραγματοποιούν σήμερα ταξίδια διαθέτουν συστήματα επεξεργασίας λυμάτων εν πλω, με την πλειονότητα να χρησιμοποιεί προηγμένα συστήματα επεξεργασίας λυμάτων, τα οποία έχουν τη δυνατότητα να υπερβαίνουν τις απαιτήσεις του Παραρτήματος IV της MARPOL. Επιπλέον, στο πλαίσιο της συνολικής στρατηγικής τους για τη βιωσιμότητα, τα μέλη της CLIA έχουν δεσμευτεί να μην απορρίπτουν μη επεξεργασμένα λύματα οπουδήποτε στον κόσμο κατά την κανονική λειτουργία των πλοίων.
o Στο σύνολο του στόλου των εταιρειών-μελών της CLIA που υποβάλλουν στοιχεία, 249 πλοία (που αντιπροσωπεύουν το 83,8% των πλοίων και το 86,2% της δηλωθείσας χωρητικότητας) διαθέτουν εγκεκριμένα AWTS, τα οποία χρησιμοποιούνται και είναι ικανά να πληρούν ή να υπερβαίνουν τα πρότυπα του IMO για τις απορρίψεις λυμάτων, βάσει του Παραρτήματος IV της MARPOL. Αυτό αντιπροσωπεύει αύξηση από 136 πλοία το 2018 σε 249 πλοία το 2026, γεγονός που αντανακλά τις συνεχιζόμενες επενδύσεις στην προηγμένη τεχνολογία επεξεργασίας λυμάτων στο στόλο.
o Από το σύνολο αυτό, 124 πλοία με AWTS έχουν τη δυνατότητα να πληρούν τα αυστηρότερα πρότυπα επεξεργασίας λυμάτων της Ειδικής Περιοχής της Βαλτικής Θάλασσας (Baltic Sea Special Area), σύμφωνα με το Παράρτημα IV της MARPOL του IMO, έναντι 16 πλοίων το 2018.
• Διαχείριση αποβλήτων:
Παράλληλα με την υιοθέτηση καυσίμων χαμηλότερων εκπομπών και ολοένα πιο ενεργειακά αποδοτικών στόλων, οι εταιρείες κρουαζιέρας συνεχίζουν να εφαρμόζουν προηγμένες τεχνολογίες και πρακτικές διαχείρισης αποβλήτων εν πλω, με στόχο τη μείωση των αποβλήτων στην πηγή παραγωγής, την αύξηση της ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης, και τη μείωση του όγκου των αποβλήτων που καταλήγουν σε χώρους υγειονομικής ταφής. Ορισμένα πλοία έχουν πλέον τη δυνατότητα να ανακυκλώνουν ή να αξιοποιούν εκ νέου σχεδόν το σύνολο των αποβλήτων που παράγονται εν πλω.
o Συστήματα αεριοποίησης αποβλήτων για παραγωγή ενέργειας: Η αεριοποίηση αποβλήτων για παραγωγή ενέργειας παραμένει μια αναδυόμενη τεχνολογία διαχείρισης αποβλήτων εν πλω στον στόλο κρουαζιέρας. Σήμερα χρησιμοποιείται σε επτά πλοία, τα οποία αντιστοιχούν σε 12.276 κλίνες επιβατών ή στο 1,8% της δηλωθείσας χωρητικότητας. Τα συστήματα αυτά μετατρέπουν τα απόβλητα σε αξιοποιήσιμη ενέργεια για την υποστήριξη της λειτουργίας των πλοίων και τη μείωση μέρους των ενεργειακών αναγκών εν πλω.
o Μικροβιακοί χωνευτές για τα απόβλητα τροφίμων: Σήμερα χρησιμοποιούνται σε 137 πλοία, που αντιστοιχούν στο 46,1% των πλοίων που υποβάλλουν στοιχεία και το 51,3% της δηλωθείσας χωρητικότητας. Οι μικροβιακοί χωνευτές συμβάλλουν στην επεξεργασία και τη μείωση του όγκου των αποβλήτων τροφίμων που παράγονται στα πλοία, υποστηρίζοντας την αποτελεσματικότερη διαχείριση τους. Το αντίστοιχο μέγεθος το 2022 ήταν 103 πλοία, που αντιπροσώπευαν το 42,7% των πλοίων και το 44,7% της χωρητικότητας, όταν ξεκίνησε η καταγραφή του συγκεκριμένου δείκτη.