Γιώργος Ξηραδάκης - 49ο Ετήσιο Συνέδριο για το Δίκαιο των Ωκεανών και τη Θαλάσσια Πολιτική: «Η συμμόρφωση πρέπει να ενισχύει τη ναυτική ασφάλεια, όχι να την ανταγωνίζεται»

Τις αυξανόμενες λειτουργικές, επενδυτικές και χρηματοοικονομικές πιέσεις που προκαλεί η συνεχής διεύρυνση των υποχρεώσεων κανονιστικής συμμόρφωσης στη ναυτιλία ανέδειξε ο Γιώργος Ξηραδάκης, Ιδρυτής και Διευθύνων Σύμβουλος της XRTC Business Consultants Ltd και Πρόεδρος της Ένωσης Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Στελεχών της Ελληνικής Ναυτιλίας, κατά τη διάρκεια του 49ου Ετήσιου Συνεδρίου για το Δίκαιο των Ωκεανών και τη Θαλάσσια Πολιτική.

Το Συνέδριο πραγματοποιήθηκε στις 21 Σεπτεμβρίου 2026, στο Κεντρικό Κτήριο του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών. Ο κ. Ξηραδάκης συμμετείχε στη Συνεδρία IIIA: «Ναυτική Ασφάλεια και Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός – ΙΜΟ», η οποία εξέτασε τον κεντρικό ρόλο του ΙΜΟ στη διαμόρφωση αποτελεσματικών παγκόσμιων κανονιστικών πλαισίων και μηχανισμών διακυβέρνησης, καθώς οι προκλήσεις της ναυτικής ασφάλειας καθίστανται ολοένα πιο σύνθετες και αλληλένδετες. Πρόεδρος της Συνεδρίας ήταν ο Καθηγητής Ronán Long, Διευθυντής του WMU-Sasakawa Global Ocean Institute και κάτοχος της Έδρας του Nippon Foundation για τη Διακυβέρνηση των Ωκεανών και το Δίκαιο της Θάλασσας στο World Maritime University.

Στη Συνεδρία παρουσιάστηκαν οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
• «Το έργο της Νομικής Επιτροπής του ΙΜΟ για τις σύγχρονες απειλές κατά της ναυτικής ασφάλειας και τις δόλιες νηολογήσεις πλοίων», από τη Δρα Dorota Lost-Siemińska, Διευθύντρια της Διεύθυνσης Νομικών Υποθέσεων και Εξωτερικών Σχέσεων του ΙΜΟ.
• «Η εξέλιξη της έννοιας της ναυτικής ασφάλειας από την οπτική του ΙΜΟ», από την Καθηγήτρια Atsuko Kanehara, Διευθύντρια Ερευνών στο Canon Institute for Global Studies και Senior Fellow στο Sasakawa Peace Foundation.
• «Shipping Under Pressure: Managing Maritime Operations and Investments in an Era of Expanding Compliance Obligations» – «Η ναυτιλία υπό πίεση: Διαχείριση των ναυτιλιακών λειτουργιών και επενδύσεων σε μια εποχή διευρυνόμενων υποχρεώσεων συμμόρφωσης», από τον κ. Γιώργο Ξηραδάκη, Πρόεδρο της Ένωσης Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Στελεχών της Ελληνικής Ναυτιλίας και Ιδρυτή και Διευθύνοντα Σύμβουλο της XRTC Business Consultants Ltd.
• «Προστατεύοντας το πλοίο, τον ναυτικό και το σήμα: Η πρόσφατη κανονιστική πρακτική του ΙΜΟ απέναντι στις σύγχρονες απειλές κατά της ναυτικής ασφάλειας», από τον Δρα Sanjeet Ruhal, Λέκτορα του Nippon Foundation στο International Maritime Law Institute του ΙΜΟ.
Εισηγητής των συμπερασμάτων της Συνεδρίας ήταν ο κ. Suriya Sundararajan από το WMU-Sasakawa Global Ocean Institute.

Στην παρέμβασή του, ο κ. Ξηραδάκης υπογράμμισε ότι η ναυτική ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να εξετάζεται αποκλειστικά υπό το πρίσμα των παραδοσιακών απειλών, όπως η πειρατεία, η ένοπλη ληστεία και οι φυσικές επιθέσεις εναντίον πλοίων. Σήμερα περιλαμβάνει ένα πολύ ευρύτερο φάσμα κανονιστικών, γεωπολιτικών, τεχνολογικών, λειτουργικών και χρηματοοικονομικών κινδύνων.
Οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις καλούνται να συμμορφώνονται ταυτόχρονα με τις συμβάσεις του ΙΜΟ, τους περιφερειακούς κανονισμούς, τις εθνικές νομοθεσίες, τα καθεστώτα κυρώσεων, τις περιβαλλοντικές απαιτήσεις, τα πρότυπα κυβερνοασφάλειας και τις συμβατικές απαιτήσεις ναυλωτών, ασφαλιστών και χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων. «Η συμμόρφωση δεν αποτελεί πλέον μια διακριτή διοικητική λειτουργία. Έχει καταστεί αναπόσπαστο μέρος της λειτουργικής και χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής της ναυτιλίας», δήλωσε ο κ. Ξηραδάκης. Τόνισε ότι, κατά τη διάρκεια γεωπολιτικών κρίσεων, οι ναυτιλιακές επιχειρήσεις ενδέχεται να χρειαστεί να επανεξετάσουν ένα ταξίδι μέσα σε λίγες ώρες. Νέες κυρώσεις, επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων, μεταβολές στις περιοχές πολεμικού κινδύνου και περιορισμοί που αφορούν φορτία, αντισυμβαλλομένους ή χρηματοοικονομικές συναλλαγές μπορούν να επηρεάσουν άμεσα τις επιχειρησιακές αποφάσεις.

Η βασική πρόκληση είναι η μετατροπή των νομικών και κανονιστικών απαιτήσεων σε ασφαλείς, σύννομες και εμπορικά βιώσιμες αποφάσεις σχετικά με την πρόσβαση σε λιμένες, τη μεταφορά φορτίων, την ασφαλιστική κάλυψη, τη χρηματοδότηση και, πάνω απ’ όλα, την προστασία των πλοίων και των ναυτικών.

Ο κ. Ξηραδάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην επενδυτική αβεβαιότητα που αντιμετωπίζουν οι πλοιοκτήτες. Η ναυτιλιακή βιομηχανία καλείται να ανανεώσει τον στόλο της, να μειώσει τις εκπομπές, να υιοθετήσει εναλλακτικά καύσιμα και να επενδύσει σε νέες τεχνολογίες, παρότι πολλές από τις απαιτούμενες λύσεις παραμένουν εμπορικά αβέβαιες ή δεν είναι ακόμη διαθέσιμες στην αναγκαία κλίμακα. «Οι πλοιοκτήτες λαμβάνουν σήμερα επενδυτικές αποφάσεις για πλοία που αναμένεται να λειτουργούν για τα επόμενα είκοσι ή είκοσι πέντε χρόνια, χωρίς να γνωρίζουν ποια καύσιμα, ποιες τεχνολογίες ή ποια κανονιστικά πρότυπα θα επικρατήσουν τελικά», επισήμανε. Η ίδια αβεβαιότητα δημιουργεί σημαντικούς κινδύνους και για τις τράπεζες που χρηματοδοτούν τη ναυτιλία. Οι χρηματοδότες δεν καλούνται πλέον να αξιολογούν μόνο την πιστοληπτική ικανότητα των δανειοληπτών και την εμπορική αξία των πλοίων, αλλά και την έκθεση σε κυρώσεις, τις περιβαλλοντικές επιδόσεις, τον κίνδυνο της κλιματικής μετάβασης, την τεχνολογική βιωσιμότητα και την αξιοπιστία κάθε εμπλεκόμενου αντισυμβαλλομένου. Η κανονιστική αβεβαιότητα μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις αξίες των εξασφαλίσεων, τους δείκτες δανείου προς αξία, τις χρηματοδοτικές δεσμεύσεις, καθώς και τη διαθεσιμότητα και το κόστος των κεφαλαίων.

Ο κ. Ξηραδάκης προειδοποίησε ότι δημιουργείται μια θεμελιώδης αντίφαση: η ναυτιλία χρειάζεται πρωτοφανή επενδυτικά κεφάλαια για να ολοκληρώσει την περιβαλλοντική και τεχνολογική της μετάβαση, ακριβώς τη στιγμή που η κανονιστική και τεχνολογική αβεβαιότητα μπορεί να καταστήσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση δυσκολότερη και ακριβότερη. Για τον λόγο αυτό, ζήτησε οι τράπεζες και οι πλοιοκτήτες να αντιμετωπίζονται ως εταίροι στη διαδικασία συμμόρφωσης. Τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρειάζονται αξιόπιστη, έγκαιρη και τυποποιημένη πληροφόρηση, ενώ οι πλοιοκτήτες χρειάζονται κανονιστική βεβαιότητα και χρηματοδοτικές δομές που να λαμβάνουν υπόψη τους μακροχρόνιους επενδυτικούς κύκλους της ναυτιλίας.

Αναφερόμενος στον κεντρικό ρόλο του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού, ο κ. Ξηραδάκης τόνισε ότι η παγκόσμια ναυτιλία χρειάζεται σαφείς, συνεπείς και ομοιόμορφα εφαρμοζόμενους διεθνείς κανόνες. Παρότι οι περιφερειακές πρωτοβουλίες μπορεί να επιδιώκουν θεμιτούς στόχους, ο κανονιστικός κατακερματισμός αυξάνει την αβεβαιότητα, το λειτουργικό κόστος και τον επενδυτικό κίνδυνο.
Ζήτησε στενότερο συντονισμό μεταξύ του ΙΜΟ, των κυβερνήσεων, των περιφερειακών θεσμών, των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων και της ναυτιλιακής βιομηχανίας, με ρεαλιστικές περιόδους εφαρμογής, εναρμονισμένες απαιτήσεις υποβολής στοιχείων και σαφή κατανόηση του τρόπου με τον οποίο λειτουργούν στην πράξη τα πλοία και η ναυτιλιακή χρηματοδότηση.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Ξηραδάκης δήλωσε: «Ένας κανονισμός που δεν μπορεί να εφαρμοστεί αποτελεσματικά ή να χρηματοδοτηθεί με βιώσιμο τρόπο μπορεί να ικανοποιεί στα χαρτιά μια νομική απαίτηση, αλλά δεν καθιστά κατ’ ανάγκην τη ναυτιλία ασφαλέστερη». Τόνισε, τέλος, ότι η ναυτική ασφάλεια και η κανονιστική συμμόρφωση αποτελούν κοινή ευθύνη του ΙΜΟ, των κυβερνήσεων, των πλοιοκτητών, των τραπεζών, των ναυλωτών, των συμφερόντων φορτίου και των ασφαλιστών. Το λειτουργικό, κανονιστικό και χρηματοοικονομικό βάρος δεν μπορεί να μετακυλήσεται αποκλειστικά στον πλοιοκτήτη — και ασφαλώς όχι στον ναυτικό.