4η έκθεση του ΝΑΤ: Η δυναμική της ναυτικής απασχόλησης και οι προοπτικές του κλάδου

Την ανθεκτικότητα και τις θετικές προοπτικές της ελληνικής ναυτικής απασχόλησης καταγράφει η 4η έκθεση του Ναυτικού Απομαχικού Ταμείου (ΝΑΤ), η οποία παρουσιάστηκε πρόσφατα και αποτυπώνει τις βασικές τάσεις που διαμορφώνουν την αγορά εργασίας της ελληνικής ναυτιλίας.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα της έκθεσης, ο διοικητής του ΝΑΤ, Ιωάννης Ψαχούλας, δηλώνει στο ΑΠΕ ότι το βασικό της μήνυμα είναι ότι η ελληνική ναυτική απασχόληση όχι μόνο παραμένει ανθεκτική, αλλά παρουσιάζει και σταθερή αναπτυξιακή πορεία, παρά τις διεθνείς γεωπολιτικές και οικονομικές προκλήσεις.

Όπως επισημαίνει, τα στοιχεία αναδεικνύουν παράλληλα την ανάγκη για συστηματική παρακολούθηση των εξελίξεων στην αγορά εργασίας και ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της ναυτιλίας.

Σύμφωνα με τον κ. Ψαχούλα, εξίσου σημαντικό μήνυμα είναι και το ότι, στην 4η πλέον έκδοσή της, η έκθεση επιβεβαιώνει ότι έχει καθιερωθεί ως θεσμός αναφοράς για την ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα, προσφέροντας ένα σταθερό πλαίσιο παρακολούθησης των τάσεων, των προκλήσεων και των ευκαιριών που διαμορφώνουν τη ναυτική απασχόληση.

Ανοδική πορεία για την ελληνική ναυτική απασχόληση

Όπως τονίζει ο διοικητής του ΝΑΤ, η εικόνα είναι θετική και σταθερά βελτιούμενη, επισημαίνοντας:

«Το 2025 ο συνολικός αριθμός των εγγεγραμμένων ναυτικών ανήλθε σε 26.902 άτομα, παρουσιάζοντας αύξηση 2,6% σε σχέση με το 2024, ενώ, κατά τον μήνα αιχμής της απασχόλησης, τον Αύγουστο, οι απασχολούμενοι ανήλθαν σε 18.537, αυξημένοι κατά 2,5% σε σχέση με τον αντίστοιχο μήνα του προηγούμενου έτους.

Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι η ανοδική αυτή πορεία διατηρείται σταθερά από το 2020, με μέσο ετήσιο ρυθμό αύξησης περίπου 3,2%, γεγονός που επιβεβαιώνει τη δυναμική του ελληνικού ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού.

Και, φυσικά, ενδεικτικά στοιχεία της ιδιαίτερης δυναμικής του κλάδου είναι το ότι η μεγάλη πλειονότητα (70,4%) του εγγεγραμμένου ναυτικού ανθρώπινου δυναμικού είναι ηλικίας 18-45 ετών, με ένα σημαντικό μέρος (34,7%) να είναι νεαρά άτομα ηλικίας 18-30 ετών, καθώς και το ότι το ποσοστό συμμετοχής των Ελληνίδων στο ναυτικό επάγγελμα (8,1%) υπερβαίνει εντυπωσιακά τον διεθνή και ευρωπαϊκό μέσο όρο (1,2% για το 2021 και 2,4% για το 2022 αντίστοιχα). Μάλιστα, ο συνολικός αριθμός των γυναικών εγγεγραμμένων ναυτικών για το 2025 (2.190 άτομα) παρουσιάζει ετήσια αύξηση 6,9% σε σχέση με το 2024 (2.048 άτομα) και συνολική αύξηση 77% εντός της τελευταίας εξαετίας».

«Παρότι η γενική τάση παραμένει αυξητική, παρατηρούνται κάποιες διαφοροποιήσεις ανά κατηγορία πλοίων, οι οποίες έχουν τόσο στατιστικό όσο και επιχειρησιακό ενδιαφέρον», σχολιάζει ο κ. Ψαχούλας, σημειώνοντας ότι η μεγαλύτερη αύξηση καταγράφεται στα επιβατηγά πλοία, όπου η απασχόληση αυξήθηκε από 11.376 ναυτικούς το 2024 σε 12.324 το 2025, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με την ανάπτυξη του τουρισμού και της ακτοπλοΐας, αλλά και στα φορτηγά πλοία ξηρού φορτίου καταγράφεται ήπια αύξηση από 5.484 σε 5.633 ναυτικούς.

Αντίθετα, όπως αναφέρει, στα δεξαμενόπλοια καταγράφεται μικρή υποχώρηση από 7.926 σε 7.786 ναυτικούς, χωρίς ωστόσο να μεταβάλλεται ο στρατηγικός τους ρόλος για την ελληνική ναυτιλία.

Ναυτική εκπαίδευση και αγορά εργασίας

Η θετική πορεία της ναυτικής απασχόλησης, ωστόσο, δεν αναιρεί τις προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει ο κλάδος, με βασικό ζητούμενο τη σύνδεση της ναυτικής εκπαίδευσης με τις ανάγκες της αγοράς, που είναι καθοριστικής σημασίας.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κ. Ψαχούλας υπογραμμίζει ότι η ελληνική ναυτιλία εξακολουθεί να αναζητά εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό υψηλής κατάρτισης, ενώ η ανανέωση του ανθρώπινου κεφαλαίου αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα για τον κλάδο.

Όπως επισημαίνει, «τα στοιχεία της ετήσιας έκθεσης του ΝΑΤ δείχνουν ότι το 2025 απασχολήθηκαν 3.114 ενεργοί δόκιμοι και εκπαιδευόμενοι ναυτικοί, γεγονός που επιβεβαιώνει τη συνεχιζόμενη ζήτηση για νέους ναυτικούς.

Ιδιαίτερα ισχυρές προοπτικές απασχόλησης εμφανίζονται στα δεξαμενόπλοια, στα φορτηγά ξηρού φορτίου και στην ακτοπλοΐα.

Συνεπώς, οι απόφοιτοι των Ακαδημιών Εμπορικού Ναυτικού αναμένεται να συνεχίσουν να βρίσκουν σημαντικές επαγγελματικές ευκαιρίες».

Η ναυτική εμπειρία ως πολύτιμο κεφάλαιο για τον κλάδο

Παράλληλα με την είσοδο νέων στελεχών στο ναυτικό επάγγελμα, ιδιαίτερη σημασία έχει και η αξιοποίηση της εμπειρίας των έμπειρων ναυτικών, οι οποίοι συνεχίζουν να αποτελούν σημαντικό κεφάλαιο για τη ναυτιλιακή κοινότητα.

Το ΝΑΤ παρακολουθεί συστηματικά τους συνταξιούχους ναυτικούς που λαμβάνουν άδεια επανάληψης επαγγέλματος.

Με βάση τα στοιχεία που παραθέτει ο κ. Ψαχούλας, για το 2025, υπέβαλαν αίτηση για επανάληψη ναυτικού επαγγέλματος 194 συνταξιούχοι έναντι 187 για το 2024, σημειώθηκε δηλαδή μικρή αύξηση της τάξης του 3,7%.

«Η τάση αυτή δείχνει ότι η ναυτική εμπειρία εξακολουθεί να αποτελεί πολύτιμο επαγγελματικό κεφάλαιο και μετά την ενεργό θαλάσσια υπηρεσία, συμβάλλοντας στη μεταφορά τεχνογνωσίας και εμπειρίας στο ευρύτερο ναυτιλιακό οικοσύστημα», αναφέρει ο διοικητής του ΝΑΤ.

Η έκθεση εκπονήθηκε τον Ιούνιο του 2026 από ανεξάρτητο τεχνικό σύμβουλο (ΣΥΓΚΛΙΣΙΣ - ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ & ΕΡΕΥΝΑΣ), με συντονίστρια έργου τη Δρ. Φωτεινή Μαρίνη και επιστημονικό υπεύθυνο τον Δρ. Γαβριήλ Αμίτση, Καθηγητή Δικαίου Κοινωνικής Ασφάλειας και Διευθυντή του Ερευνητικού Εργαστηρίου Κοινωνικής Διοίκησης στο Τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.