www.TheSeaNation.gr

Δημοσιοποιήθηκε η έκθεση «Global Risks Report 2026» του World Economic Forum

Το Global Risks Report 2026 σηματοδοτεί το δεύτερο μισό μιας ταραχώδους δεκαετίας. Η έκθεση που δημοσιοποιήθηκε αναλύει τους παγκόσμιους κινδύνους μέσω τριών χρονικών πλαισίων για να υποστηρίξει τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων στην εξισορρόπηση των τρεχουσών κρίσεων και των μακροπρόθεσμων προτεραιοτήτων. Παρουσιάζει τα ευρήματα της φετινής Παγκόσμιας Έρευνας Αντίληψης Κινδύνων (GRPS), η οποία συγκεντρώνει πληροφορίες από περισσότερους από 1.300 ειδικούς παγκοσμίως. Διερευνά τους κινδύνους σε τρέχοντα ή άμεσο ορίζοντα (το 2026), βραχυπρόθεσμα έως μεσοπρόθεσμα (έως το 2028) και μακροπρόθεσμα (έως το 2036). Διερευνά επίσης το φάσμα των επιπτώσεων αυτών των κινδύνων και των διασυνδέσεών τους, μέσω έξι εμπεριστατωμένων αναλύσεων επιλεγμένων θεμάτων.
Σύμφωνα με την έκθεση η αβεβαιότητα είναι το καθοριστικό θέμα των παγκόσμιων προοπτικών κινδύνων το 2026. Οι ερωτηθέντες του GRPS είδαν αρνητικά τόσο τις βραχυπρόθεσμες όσο και τις μακροπρόθεσμες παγκόσμιες προοπτικές, με το 50% των ερωτηθέντων να αναμένει είτε ταραχώδεις είτε θυελλώδεις προοπτικές τα επόμενα δύο χρόνια, επιδεινώνοντας στο 57% των ερωτηθέντων τα επόμενα 10 χρόνια. Ένα επιπλέον 40% και 32%, αντίστοιχα, θεωρούν τις παγκόσμιες προοπτικές ως ασταθείς κατά τη διάρκεια των δύο και 10 ετών, με μόνο το 1% να αναμένει μια ήρεμη προοπτική σε κάθε χρονικό ορίζοντα.
Καθώς οι παγκόσμιοι κίνδυνοι συνεχίζουν να αυξάνονται σε κλίμακα, διασυνδεσιμότητα και ταχύτητα, το 2026 σηματοδοτεί μια εποχή ανταγωνισμού. Καθώς οι μηχανισμοί συνεργασίας καταρρέουν, με τις κυβερνήσεις να υποχωρούν από τα πολυμερή πλαίσια, η σταθερότητα βρίσκεται υπό πολιορκία. Αναδύεται ένα αμφισβητούμενο πολυπολικό τοπίο όπου η αντιπαράθεση αντικαθιστά τη συνεργασία και η εμπιστοσύνη – το νόμισμα της συνεργασίας – χάνει την αξία της.
Τα φετινά ευρήματα του GRPS δείχνουν αυξημένες βραχυπρόθεσμες ανησυχίες σε σύγκριση με πέρυσι, με αύξηση 14 ποσοστιαίων μονάδων στους ερωτηθέντες που επιλέγουν μια ταραχώδη ή θυελλώδη προοπτική τα επόμενα δύο χρόνια. Αντίθετα, σε σύγκριση με πέρυσι, υπάρχει βελτίωση πέντε ποσοστιαίων μονάδων τα επόμενα 10 χρόνια σε αυτές τις δύο κατηγορίες (από 62% πέρυσι σε 57% φέτος), με μια ελαφρά άνοδο στους ερωτηθέντες που επιλέγουν είτε μια ήρεμη ή σταθερή προοπτική (αύξηση τριών ποσοστιαίων μονάδων) είτε μια ασταθή προοπτική (αύξηση δύο ποσοστιαίων μονάδων).
Το πολυμερές σύστημα βρίσκεται υπό πίεση. Η μείωση της εμπιστοσύνης, η μείωση της διαφάνειας και του σεβασμού του κράτους δικαίου, σε συνδυασμό με τον αυξημένο προστατευτισμό, απειλούν τις μακροχρόνιες διεθνείς σχέσεις, το εμπόριο και τις επενδύσεις και αυξάνουν την τάση για συγκρούσεις. Η γεωοικονομική αντιπαράθεση βρίσκεται στο επίκεντρο των ερωτηθέντων και επιλέχθηκε ως ο κορυφαίος κίνδυνος που είναι πιθανότερο να προκαλέσει σημαντική παγκόσμια κρίση το 2026 από το 18% των ερωτηθέντων, σημειώνοντας αύξηση δύο θέσεων σε σχέση με πέρυσι (Σχήμα 2). Ακολουθεί η ένοπλη σύγκρουση με βάση το κράτος, η οποία επιλέχθηκε από ένα επιπλέον 14% των ερωτηθέντων.
Σε έναν κόσμο που έχει ήδη αποδυναμωθεί από τις αυξανόμενες αντιπαλότητες, τις ασταθείς αλυσίδες εφοδιασμού και τις παρατεταμένες συγκρούσεις που κινδυνεύουν από περιφερειακές δευτερογενείς επιπτώσεις, μια τέτοια αντιπαράθεση έχει συστημικές, σκόπιμες και εκτεταμένες παγκόσμιες συνέπειες, αυξάνοντας την ευθραυστότητα του κράτους. Η κεντρική θέση της γεωοικονομικής αντιπαράθεσης στο παγκόσμιο τοπίο κινδύνων δεν περιορίζεται στο 2026, με τους ερωτηθέντες να την επιλέγουν ως τον κορυφαίο κίνδυνο σε χρονικό ορίζοντα δύο ετών (έως το 2028), επίσης, οκτώ θέσεις πάνω από πέρυσι. Η γεωοικονομική αντιπαράθεση απειλεί τον πυρήνα της διασυνδεδεμένης παγκόσμιας οικονομίας.
Οι οικονομικοί κίνδυνοι εντείνονται
Οι οικονομικοί κίνδυνοι, που λαμβάνονται συλλογικά, δείχνουν τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην κατάταξη τα επόμενα δύο χρόνια, αν και από σχετικά χαμηλές κατατάξεις πέρυσι. Η οικονομική ύφεση και ο πληθωρισμός αυξήθηκαν οκτώ θέσεις, στο #11 και στο #21 αντίστοιχα, με παρόμοια άνοδο για το σκάσιμο της φούσκας περιουσιακών στοιχείων, επτά θέσεις στο #18. Η οικονομική ύφεση σημείωσε μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στη βαθμολογία σοβαρότητας σε σύγκριση με τα ευρήματα του περασμένου έτους, πίσω μόνο από τη γεωοικονομική αντιπαράθεση. Ένας οικονομικός απολογισμός διερευνά πώς, τα επόμενα δύο χρόνια, οι αυξανόμενες ανησυχίες για τη βιωσιμότητα του χρέους σε συνδυασμό με πιθανές οικονομικές φούσκες – σε ένα πλαίσιο αυξανόμενης γεωοικονομικής αντιπαράθεσης – θα μπορούσαν να προαναγγέλλουν μια νέα φάση αστάθειας, δυνητικά αποσταθεροποιώντας περαιτέρω τις κοινωνίες και τις επιχειρήσεις.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις και οι νέες καινοτομίες δημιουργούν ευκαιρίες, με τεράστια δυνητικά οφέλη από την υγεία και την εκπαίδευση έως τη γεωργία και τις υποδομές, αλλά οδηγούν επίσης σε νέους κινδύνους σε όλους τους τομείς, από τις αγορές εργασίας έως την ακεραιότητα των πληροφοριών και τα αυτόνομα οπλικά συστήματα. Η παραπληροφόρηση και η παραπληροφόρηση και η ανασφάλεια στον κυβερνοχώρο κατατάχθηκαν #2 και #6, αντίστοιχα, στις προοπτικές της διετίας.
Τα δυσμενή αποτελέσματα της τεχνητής νοημοσύνης είναι ο κίνδυνος με τη μεγαλύτερη άνοδο στην κατάταξη με την πάροδο του χρόνου, μεταβαίνοντας από το #30 στις προοπτικές των δύο ετών στο #5 στις προοπτικές των 10 ετών. Η τεχνητή νοημοσύνη γενικότερα διερευνά πώς, την επόμενη δεκαετία, η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να επηρεάσει τις αγορές εργασίας, τις κοινωνίες και την παγκόσμια ασφάλεια. Αντίθετα, τα δυσμενή αποτελέσματα των τεχνολογιών αιχμής, τα οποία μετακινούνται από το #33 στη διετή κατάταξη στο #25 στη 10ετή κατάταξη, παραμένουν σχετικά χαμηλά συνολικά.
Η αυξανόμενη κοινωνική και πολιτική πόλωση εντείνει τις πιέσεις στα δημοκρατικά συστήματα, καθώς τα εξτρεμιστικά κοινωνικά, πολιτιστικά και πολιτικά κινήματα αμφισβητούν τη θεσμική ανθεκτικότητα και την εμπιστοσύνη του κοινού. Η αυξανόμενη επικράτηση των αφηγήσεων «δρόμοι εναντίον ελίτ» αντανακλά την εμβάθυνση της απογοήτευσης από τις παραδοσιακές δομές διακυβέρνησης, αφήνοντας πολλούς πολίτες να αισθάνονται αποκλεισμένοι από τις διαδικασίες λήψης πολιτικών αποφάσεων και όλο και πιο δύσπιστοι ότι η χάραξη πολιτικής μπορεί να επιφέρει απτές βελτιώσεις στα μέσα διαβίωσης.
Η ανισότητα επιλέχθηκε από τους ερωτηθέντες ως ο πιο αλληλένδετος παγκόσμιος κίνδυνος για δεύτερη συνεχή χρονιά, ακολουθούμενη στενά από την οικονομική ύφεση. Παράλληλα, η παραπληροφόρηση και η παραπληροφόρηση στη δεύτερη θέση στο χρονικό πλαίσιο των δύο ετών, κάτω από τη γεωοικονομική αντιπαράθεση, παραμένει μια οξεία παγκόσμια ανησυχία. Καθώς ο πλούτος συνεχίζει να συγκεντρώνεται στα χέρια λίγων, ενώ οι πιέσεις στο κόστος ζωής παραμένουν υψηλές, οι μόνιμα οικονομίες σχήματος Κ γίνονται κίνδυνος, θέτοντας υπό αμφισβήτηση το κοινωνικό συμβόλαιο και τη χρηματοδότησή του. Το Values at war διερευνά πώς η κοινωνική και πολιτική πόλωση μπορεί να βαθύνει τα επόμενα δύο χρόνια, καθώς η τεχνολογία ενσωματώνεται περισσότερο στην καθημερινή ζωή και οι γεωοικονομικές εντάσεις εξακολουθούν να υφίστανται, αυξάνοντας τους κινδύνους αυξημένης ψηφιακής δυσπιστίας και αποδυνάμωσης της κοινωνικο-περιβαλλοντικής προόδου.
Οι περιβαλλοντικές ανησυχίες υποβαθμίζονται
Τα ευρήματα του GRPS υποδηλώνουν αυξημένη ιεράρχηση των μη περιβαλλοντικών κινδύνων σε σχέση με τους περιβαλλοντικούς σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Στις προοπτικές για τα επόμενα δύο χρόνια, η πλειονότητα των περιβαλλοντικών κινδύνων παρουσίασε πτώση στην κατάταξη, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να μετακινούνται από το #2 στο #4 και τη ρύπανση από το #6 στο #9.
Οι κρίσιμες αλλαγές στα γήινα συστήματα και η απώλεια βιοποικιλότητας και η κατάρρευση των οικοσυστημάτων μειώθηκαν επίσης, κατά επτά και πέντε θέσεις, αντίστοιχα, και βρίσκονται στο χαμηλότερο μισό του καταλόγου κινδύνων φέτος στις προοπτικές διετίας. Όλοι οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι μειώθηκαν επίσης στη βαθμολογία σοβαρότητας για τον χρονικό ορίζοντα των δύο ετών σε σύγκριση με τα ευρήματα του περασμένου έτους.
Με άλλα λόγια, όχι μόνο η κατάταξή τους μειώνεται σε σχέση με άλλες κατηγορίες κινδύνου, αλλά υπήρξε επίσης μια απόλυτη μετατόπιση από τις ανησυχίες για το περιβάλλον. Τα επόμενα 10 χρόνια, οι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι διατήρησαν την κατάταξή τους ως οι πιο σοβαροί κίνδυνοι, με τα ακραία καιρικά φαινόμενα να προσδιορίζονται ως ο κορυφαίος κίνδυνος και οι μισοί από τους 10 κορυφαίους κινδύνους να είναι περιβαλλοντικής φύσης.

Πηγή: World Economic Forum